Gry fabularne - kiedy użyto pierwszy raz tego terminu?

Children's Games, 1560, Pieter Bruegel the Elder
vi@ Wikipedia
Dotychczas powszechnie uważano, iż termin "gry fabularne" to zasługa Jacka Ciesielskiego i to on jest autorem źródłosłowu.
Zupełnie przypadkowo natknąłem się na nazwę gry fabularne w książce z 1969 roku, którą nie tak dawno omawiałem.  Chodzi oczywiście o Lecha Pijanowskiego i jego Podroże w krainie gier.

Jacek Ciesielski udzielił w ubiegłym stuleciu wywiadu zatytułowanego Jestem autorem nazwy: gra fabularna i był to najprawdopodobniej ostatni z wywiadów jakie z nim przeprowadzono.
Przeprowadził go Maciej Milach, a opublikowano go w czasopiśmie Magia i Miecz 089 (05/01). 

Tytuł wywiadu niestety wprowadza w błąd, albowiem nazwa gra fabularna funkcjonowała już co najmniej w roku 1969, w pozycji Lecha Pijanowskiego, którą nie tak dawno omawiałem w trzech częściach  (cz.1, cz.2, cz.3). Jak się okazuje to Lech Pijanowski zamiennie używał określenia gry fabularne obok gry naśladowcze (lub razem). Oczywiście w innym kontekście, bowiem gry fabularne miały powstać dopiero pięć lat później.

Niemniej jednak nazwa powstała około dwudziestu lat przed tekstami z Razem.
A wątpliwym jest, aby Jacek Ciesielski nie znał tak ważnej (dla hobby) ówcześnie książki, a zarazem jednej z niewielu w naszym języku poświęconej grom w tamtych czasach.

Oczywiście można polemizować z zasadnością użycia słowa gry fabularne w kontekście innych gier ( w tym przypadku naśladowczych) niemniej jednak źródłosłów jest zasługą Lecha Pijanowskiego, nie Jacka Ciesielskiego. 

Niestety nie mamy tak zaawansowanych narzędzi bibliotecznych online jakimi dysponował Jesper Juul szukając etymologii słowa ludologia. Jedyną skuteczną metodą wyszukiwania konkretnych terminów mógłby być Korpus Języka Polskiego PWN (zawiera 100 milionów słów), jednakże w porównaniu z w porównaniu z Oxford English Dictionary zdaje się być ubogi.
Jeden z fragmentów, w których Lech Pijanowski w swojej książce używa sformułowania gry fabularne w odniesieniu do znanej wszystkim gry ...w Gęś

Fakty jednakże obalają tytułowe Jestem autorem nazwy: gra fabularna, co zdaje się potwierdził również Artur Marciniak w komentarzach na blogu Inspiracje.
Z całym szacunkiem do pana Ciesielskiego, mam odmienne wspomnienia dotyczące genezy wyrażenia "gry fabularne". Pamiętam dzień w redakcji MiM, kiedy zabraliśmy się za tworzenie słownika pojęć RPG, potrzebnych nam przy wydawaniu Magii i Miecza i potem przy poprawianiu koszmarka, jakim było tłumaczenie Warhammera. Zastanawialiśmy się jak tłumaczyć samo RPG, NPC, paręnaście innych terminów. Bohater Niezależny na 100% wyszedł z ust Darka Torunia, gry fabularne - do niedawna dałbym sobie głowę uciąć, że również on rzucił to hasło, ale być może było to na zasadzie "wspomnienia" z któregoś z artykułów Ciesielskiego. Czy Darek w roku 1990 grał 10 lat? Ze Żwikiem, Jackiem Rodkiem, paroma innymi osobami... O dziesięciu latach nie pamiętam, ale z pewnością było to ładnych parę: sześć, siedem co najmniej.

Jacek Ciesielski - mity, blaski i cienie

Dotychczas starałem się w samych superlatywach omawiać publikacje Jacka Ciesielskiego vel Hardego. Wszystko ma swe blaski i cienie. Stąd im bardziej zagłębiamy się w drobne niuanse naszego hobby i rolę popularyzatora gier fabularnych, okazuje się, że nie wszystko wygląda tak krystalicznie jak powinno.

Prześlij komentarz

MKRdezign

{facebook#gitgames} {twitter#gitgames} {google-plus#GitgamesBlogspotRPG}

Formularz kontaktowy

Nazwa

E-mail *

Wiadomość *

Obsługiwane przez usługę Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget