Dzikie Pola: Pierwsza elekcja cz. 2 Kandydaci


Spróbuję dziś przyjrzeć się kandydatom do tronu w trakcie pierwszej elekcji. Wpis jest kontynuacją tego sprzed miesiąca, który ogólnie omawiał organizację sejmu. Nie skupiłem się na notach biograficznych dotyczących kandydatów, a starałem się przybliżyć ich elektorat i obietnice wyborcze.



Henryk III Walezy
Samego Walezego na konwokacji nie było, oblegał w tym czasie port atlantycki La Rochelle, główny punkt oporu Hugenotów.  Jego posłem był siedemdziesięcioletni Jean de Munluc,  kompetentny i wytrwały negocjator. Munluc był zwolennikiem tolerancji religijnej i przychylny wprowadzeniu kościoła narodowego we Francji. Przez Sobór Trydencki uznany został za heretyka,  a tym samym pozbawiony dóbr i tytułu biskupa (Król Francji jednak nigdy tego nie zaakceptował).

Poseł ten był doskonale dobrany, katolicy widzieli w nim biskupa katolickiego, zaś protestanci życzliwego i pełnego zrozumienia zaufanego człowieka dworu francuskiego.

Jeszcze przed jego wystąpieniem wydrukowano 1500 egzemplarzy mowy i rozdano zgromadzonej na polu elekcyjnym szlachcie. Munluc miał wystąpić po Rosembergu, przedstawicielowi stronnictwa habsburskiego, lecz pod pretekstem choroby przeniósł swoją przemowę na kolejny dzień, co pozwoliło ustosunkować się do przedmówcy. Sama mowa trwała 3 godziny, a 20 kopistów w ciągu trzech dni przygotowało kolejne tysiąc kopii z naniesionymi poprawkami. Zainteresowani sporządzali ich streszczenia i rozsyłali po kraju.
Munluc zadziwiał zgromadzonych retoryką, oczyszczając Henryka z zarzutów o udział w rzezi hugenotów w noc św. Bartłomieja.

Początkowo kandydaturę francuską uważano za mało wiarygodną, ze względu na znaczne różnice pomiędzy dwoma krajami, jednak Munluc przekonywał na swoją stronę "a to darami, a to obietnicami, to pieniądzami, to pochlebstwami, stosownie do tego co na kogo działało". Wielu z Mazurów zjechało się właśnie dla darmowych posiłków i rozdawanego grosza.

Popierali go Olbracht Łaski Zborowscy, W. Dembiński, Maciejowski, Opaliński, a z duchowieństwa biskup Karnkowski.
Litwinów przekonał obietnicą zwrotu ziem zabranych przed Unią lubelską. Dzięki zapewnieniom o ożenku z Infantką Anną, przeciągnął na swoją stronę mazurską szlachtę (wśród której Anna miała spore wpływy), pozostałą tą drobniejszą zjednał parolem*, że nie umniejszy ich swobód szlacheckich.

Przeciwnikami z oczywistych względów byli ewangelicy, którzy wręcz oburzali się na tą propozycję z powodu okrutnych prześladowań.

Dzięki tej kandydaturze znikły obawy, że Niemcy wprowadzą swe wojska do RzoNu, nie wybuchnie wojna domowa, a powszechnie uważano, że sprawiedliwiej będzie nam panować Francuz, niż Niemiec.

Sam kandydat Walezy, był postrzegany jako chwiejny, mało stanowczy,  przy tym niemoralny, hulaka, dewocyjny katolik, ale zarazem i elokwentny, bystry, zdolny przywódca wojskowy.

Elekcja Augusta II Mocnego Bernardo Belotto
__________


Ernest Habsburg
Przedstawił go 9 IV Czech William Rosemberg w czeskim języku.
Jego największym atutem wyborczym było zapewnienie, że jeśli będzie obrany na polskiego króla, zostanie utrzymany dawny stan i porządek. Był to więc ukłon dla konserwatystów. W trakcie przemówienia dodał, że jeśli będzie wola ustanawiać nowe prawa, będzie to dozwolone, a więc przychylał się ku reformatorom. Separatystów (Litwinów i Prusaków) łudził perspektywą wytargowania ustępstw ze strony Korony.

W ten sposób zyskał poparcie ugrupowania katolickiego, magnacko-biskupiego, początkowo również Litwinów, którzy spodziewali się przy jego pomocy osobnych sejmów, ugruntowania oligarchii i zwrotu zabranych ziem przez Koronę (wołyńskie bracławskie i kijowskie).
Ze względu na wpływy magnackie i niemieckie, popierały go również Prusy Królewskie.

Zdecydowanie sprzeciwiała się tej kandydaturze szlachta austriacka (szczególnie protestanci), którzy widzieli zagrożenie swoich swobód politycznych, tolerancji religijnej. W rządach Habsburga dopatrywali się podzielenia losu Czech i Węgier, gdzie Niemcy przejęli władzę.

__________


Jan III Waza
Stronnictwo szwedzkie wysunęło kandydaturę Jana III Wazy, męża siostry zmarłego króla polskiego.
Z uwagi na chlubne tradycje dynastii jagiellońskiej uważano, że tron powinien choć po kądzieli pozostać w rękach polskich.  Argument jednak nie trafiał do szlachty. Posłowie szwedzcy dowodzili, że kandydatura przyniesie Polsce wielorakie korzyści ustrojowe, polityczne, finansowe, gospodarcze i  militarne.
Jan III Waza postrzegany jako podejrzliwy i gburowaty protestant, darzył sympatią jednak katolików. Z góry zgadzał się na prawne zagwarantowanie tolerancji religijnej i równouprawnienie wyznań. Kandydaturę wsparli senatorowie z Prus Książęcych, marszałek Firlej i Mikołaj Mielecki wojewoda podolski.
Kandydatura nie była jednak popierana energicznie i poważnie przez Szwedów.
__________


Iwan Groźny zajął iście monarszą postawę, uważając że nie on ma zabiegać o koronę polsko - litewską, a to jego należy uroczyście poprosić. Jego kandydaturę przedstawił Michał Harabuda, który wysłany został do Moskwy, przez panów litewskich celem wybadania warunków przyjęcia tronu i  utrzymania pokoju.
Postawił warunki wprowadzające znaczne zmiany ustrojowe np. korona litewsko-polsko-moskiewska musiałaby pozostać w rodzinie Cara, a więc domagał się trwałego złączenia trzech państw. Władca musiałby zostać prawosławny. Gdyby Polakom te warunki nie odpowiadały, zadowoliłby się tylko Litwą - "co nam i wdzięczniej" jak ponoć rzekł.
Kandydatura miała sporo zwolenników wśród szlachty, byli nawet tacy którzy przystawali na złączenie trzech państw w jedną całość.
Monluc uważał go za groźnego rywala, ale dziwactwo Cara odstręczało go od głosowania na niego.

__________


Anna Jagielonka
Kandydaturę Anny Infantki zalecała Turcja. Był nawet projekt, by złożyć na okres bezkrólewia władzę w jej ręce. Początkowo Karnkowski i koła litewskie starały się obsadzić ją na tronie z Habsburgiem, czemu skutecznie sprzeciwili się Koroniarze. Przemawiała za nią tradycja, spokój i utrzymanie się dynastii jagiellońskiej, w której widziano gwarancje spokojnego bytu RzoN.
Staropanieństwo sprawiło, że kandydatka była zgorzkniała, nudna, cnotliwa, skłonna do plotek i intryg. Postrzegano ją jako dewotkę, bez  urody i inteligencji.

__________


Kandydatura Piasta wysuwana była przez szlachtę dążącą do reform, czyli przez szlachtę egzekucyjną.
Kandydatów było wielu, a definitywnie pogrzebał tą kandydaturę Jan Zamoyski swoim sprytnym wnioskiem, by kandydaci swoi jak i obcy opuścili pole elekcyjne** Nie znalazł się żaden śmiałek, który odważyłby stanąć w szranki wyborcze.
Podobnie jak w przypadku Anny Infantki, by osłabić Polskę kandydatury te popierała Turcja.


* parol przest. wojsk. rozpoznawcze tajne hasło dnia; przest. słowo honoru; przest. podwojenie stawki po wygranej, oznaczane przez załamanie a. zgięcie rogu karty; (zagiąć p.) przen. uwziąć się na kogo a. na co.
Etym. - fr. parole 'słowo; (wy)mowa; głos' z gr. parabolē zob. parabola.
za słownikiem słownikiem wyrazów i zwrotów obcojęzycznych Władysława Kopalińskiego.

** Podobny manewr zastosował kilkaset lat później WMP. Michał Mochocki, kiedy szlachta chciała głosować na Niego, nie zaś na miłościwie panującego nam króla Jacka Komudę.


Ilustracje pochodzą z Wikipedii i podręcznika do szlachckiej gry fabularnej Dzikie Pola
Tagi:

Prześlij komentarz

Solidna porcja wiedzy historycznej. Dzięki po stokroć!

Cześć wszystkim na tej stronie!
Cieszę się mogąc was poznać!
Postaram się udzielać :)
Cześć!
---
[url=http://akcesoria.do.pedicure.makijaz123.com/13/]akcesoria do pedicure[/url]

MKRdezign

{facebook#gitgames} {twitter#gitgames} {google-plus#GitgamesBlogspotRPG}

Formularz kontaktowy

Nazwa

E-mail *

Wiadomość *

Obsługiwane przez usługę Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget