Dzikie Pola: Pierwsza elekcja

Najliczniejszym zgromadzeniem w całej historii Rzeczypospolitej była konwokacja wyborcza po śmierci Zygmunta Augusta. Odbyła się ona w dniach od 5 kwietnia do 20 maja AD 1573 we wsi Kamień, nieopodal warszawskiej Pragi. Historycznych zapisków na ten temat jest pewnie sporo, jednak które elementy byłby przydatne podczas biesiady ? Spróbowałem wyłuskać te co ważniejsze.

Pomimo iż nie było obowiązku stawiennictwa całej szlachty w elekcji, niektóre sejmiki z własnej woli podjęły uchwały przymusu. Były to województwa ruskie, lubelskie, krakowskie, mazowieckie. Województwa takie jak poznańskie, czy kaliskie wysłały po 10 reprezentantów, choć te odleglejsze z powodu tęgiej i mroźnej zimy stawiły się w jeszcze mniejszych grupach. Innymi czynnikami odpowiedzialnymi za absencję były koszty, brak aktywności politycznej, obrona granic i porządku wewnętrznego i wspomniane wcześniej trudności transportowe.

Sąsiadujące województwa z Kamieniem: mazowieckie, płockie, rawskie wystawiły łącznie około 10.000 reprezentantów. Szlachta ta w głównej mierze przybyła zwabiona darmową kuchnią i jednym groszem rozdawanym przez stronnictwo francuskie.
Spodziewano się około 100.000 głów, pojawiło się jednak w rezultacie około 40.000. Doliczyć jednak należy do tej liczby orszaki, służbę, pachołków etc.
 Każdy senator mógł mieć orszak nie przekraczający pięćdziesiąt osób, urzędnik ziemski – trzydziestu, zwykła szlachta – dwudziestu. Do tego dochodziła jeszcze służba piesza (po stu drabów), wojewodowie po dziesięciu, urzędnicy ziemscy po sześciu, a zwykła szlachta tylko czterech.

Wśród przybyłych na elekcję osób nie mogło być cudzoziemców, prawo udziału w elekcji mieli dodatkowo reprezentanci miast: Kraków, Warszawa, Poznań, Sandomierz, Lwów, Toruń, Gdańsk, Elbląg oraz Ryga.
Stroną techniczną elekcji zajmowali się dwaj marszałkowie koronni i dwaj litewscy. Senatorzy mieli przydzielone przez nich kwatery w Warszawie, pozostała część szlachty rozmieszczana była po okolicznych wioskach w promieniu nie większym niż trzy mile.

Marszałkowie sprawowali sądownictwo o charakterze doraźnym za pomocą straży marszałkowskiej (za zranienie takiego draba groziła kara śmierci) w szczególności na pola elekcyjnego i w okolicach nowego mostu wiślanego. Zaostrzone kary zresztą nie dotyczyły przewinień wobec samych drabów, a specjalnych przepisów karnych było znacznie więcej. Przykładowo za wzniecenie rozruchów na terenie konwokacji groziła również kara śmierci. Na pole elekcyjne nie wolno było wjeżdżać w zbroi, z bronią palną, można było posiadać co najwyżej broń zwyczajną (tj. miecze, kordy, szable, koncerze). Nie wolno było również wwozić żadnych trunków (do szynkowania oczywiście), pod karą konfiskaty.
Udawali się tam tylko pełnoprawni uczestnicy elekcji - ok. 50 tysięcy jeźdźców co dziennie rano w paradnych strojach i w zbrojnym zbrojnym szyku.
Każdy wojewoda dla swojej szlachty postawił oddzielny namiot i w nim naradzał się o sprawach publicznych.
Wielki Marszałek Koronny Firlej wystawił osobny namiot, przyozdobiony w sprzęty po Zygmuncie Auguście (niektóre źródła podają że był to właśnie namiot ostatniego Jagiellona). Namiot mógł zmieścić 5 do 6 tysięcy ludzi (!), na jego środku znajdował się słup, do którego nie mógł nikt się zbliżać, poza zabierającymi głos. 4 pomniejsze namioty przylegały do boków tej budowli, zaś
całość otoczona była wysokim parkanem.
W namiocie tym obradował przede wszystkim senat, przyjmowane były obce poselstwa. Senatorowie zasiadali kołem w ściśle ustalonym porządku: za kołem senatorskim ustawiono w krąg trzy rzędy ławek dla posłów ziemskich (po 10 dla każdego z 32 województw). Posłowie zasiadali więc razem z senatem - był to zarazem rodzaj sejmu (w tym przypadku elekcyjnego). Tutaj właśnie debatowano nad kandydatami do tronu, panował też ogromny ścisk, bowiem wolne wejście miał tu każdy szlachcic ze swoim pocztem.

Obok tych namiotów postawiono jeszcze jeden, gdzie gromadzili się deputaci województw, tworzący jakby izbę niższą z przedstawicieli całej szlachty. Jej marszałkiem został Rafał Leszczyński, wielkopolski przywódca egzekucyjny, jeden z pierwszych jawnych protestantów.
Zgromadzona wokół województwami szlachta reprezentowała sejmiki, które obradowały we własnych namiotach.
Wszystkie te namioty były kunsztownie urządzone, by nadać splendoru i godności wojewodzie.
Owa izba pomyślana była przede wszystkim jako łącznik pomiędzy masami szlacheckimi. Jej deputaci wysłuchiwali obcych poselstw, pertraktowali z senatem z czego systematycznie składali sprawozdania. Z kolei nad tymi sprawozdaniami zabierane były głosy i toczono dyskusje (wg. hierarchii urzędników).
Dla ułatwienia poseł każdego zgromadzenia wojewódzkiego dostarczał na piśmie obietnice i warunki jakie elekt spełni po wyborze. Praktycznie tutaj kształtowały się opinie i koncepcje elekcyjne i toczyły najważniejsze dyskusje. Niemniej jednak właśnie tam podejmowane były pewne „zabiegi”, intrygi wyborcze i wpływano na wyborców szlacheckich.
Na polu elekcyjnym waśni nie brakowało i to niekiedy bardzo ostrych, chwytano nawet za broń, jednak nie było ani awantur, ani bijatyk, a tym bardziej przestępstw kryminalnych.
cdn.

Trybuna Tetryczna

Ta. Borejko odrobił zadanie z historii. Nikt nie przeczytał. W Dzikie Pola gra k10 osób w Polsce. 10% z tej liczby graczy ów materiał się przyda i wykorzystają go na swojej biesiadzie. Wliczając Kapitana T'Roll Netę - Borejkę.
Poza tym Borejko to był pijak. A każdy pijak to złodziej, nawet pobożny.

Prześlij komentarz

I tak Cię kocham, Pączusiu :-*

Wielce przydatne rzeczy Mości Panie prawisz. A rozszerzyć o cały okres pierwszego bezkrólewia ty nie zamierzał, a? Toć to czas wielce chwalebny a i niebezpieczny, gdzie głowę a sakwę łatwo stracić można, dla hulaki jakieś lubo dla ojcowizny ratowania. :D

WMP Nimsarn toć trzy literki pozostawiłem na zakończenie owegoż kiepskiego traktatu (cdn.)
Także coś tam skrobnę na pewno.

A tak naprawdę to jestem baaardzo nietypowym fanem DP, bowiem prowadziłem tylko kilka -kilkanaście razy biesiedy po roku 1600, a okres który umiłowałem to włąsnie 1570-1600.
@lucek: mój Ty Kartofelku.

MKRdezign

{facebook#gitgames} {twitter#gitgames} {google-plus#GitgamesBlogspotRPG}

Formularz kontaktowy

Nazwa

E-mail *

Wiadomość *

Obsługiwane przez usługę Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget